Het auteursrecht is een onderdeel van het rechtsgebied dat het ‘intellectuele eigendomsrecht’ wordt genoemd. Daartoe behoren naast het auteursrecht en de daarop lijkende naburige rechten ook het merkenrecht, het octrooirecht, het modellenrecht en het handelsnaamrecht. In artikel 1 van de Auteurswet 1912 wordt het auteursrecht als volgt omschreven: “Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.”
Hiermee wordt bedoeld dat iedereen die een werk maakt van letterkunde of wetenschap beschermd is tegen kopiëren. Niemand mag het werk kopiëren zonder expliciete toestemming van de oorspronkelijke maker. Het auteursrecht ligt namelijk ‘op de maker’. Nederland kent het zgn. Naburig recht sinds 1993 na toetreding tot de Berner conventie. Als gevolg hiervan hadden niet alleen de schrijvers van toneelstukken en teksten auteursrecht maar ook de uitvoerende kunstenaars zoals zangers en toneelspelers. Deze hebben dan de zogeheten exploitatierechten. Deze zijn exclusief en dus uitsluitend voor de persoon zelf. De persoon zelf bepaald dus wat en wie het mag gebruiken en wie niet.
Auteursrecht zorgt ervoor dat alle mensen die iets maken (ontwerpers schrijvers enz.) worden beschermd bij wet en zij kunnen hierdoor hun creaties exclusief houden. Ook is het auteursrecht in het leven geroepen om de maker ervan zeggenschap te geven over zijn werk en zo ervoor te kunnen bepalen waar zijn werk wel mag worden gebruikt en waar niet.
Als een document auteursrechtelijk is beschermd mag je het niet (zonder toestemming) openbaar maken of verveelvoudigen. Toch mag je wel een exemplaar maken – uitsluitend – voor jezelf als dit ter eigen studie, oefening of gebruik dient. Je mag wel in opdracht van iemand anders een kopie maken. Bij muziek of andere werken die beschermd zijn met het naburig recht mag je uitsluitend een kopie voor jezelf maken, mits in het bezit bent van een origineel. Hierdoor is er dus geen verspreiding of openbaarmaking aan de orde. Het exemplaar wordt alleen in oplage groter. Toch blijft het voor hetzelfde aantal personen beschikbaar. Hierdoor is het downloaden van muziek niet illegaal in Nederland. Het uploaden wat er echter voor zorgt dat de muziek naar iemand anders kan worden gekopieerd is wel illegaal. Dit is een doorn in het oog van diverse instanties die de belangen van de auteurs (in dit geval binnen de muziekindustrie) behartigen; zij stellen dat downloaden geen alternatief mag zijn van aanschaf.
Voor het openbaar maken van kleine stukken van een auteursrechtelijk werk is er geen voorafgaande toestemming nodig van de maker. Het werk moet wel al gepubliceerd zijn en het citaat moet altijd relevant zijn voor de inhoud. Vanzelfsprekend moet je de naam van de maker van het werk en de bron wordt vermeld.
Bronnen:
Auteursrecht.nl
TBForum Joeri Zuiderwijk
You can leave a response, or trackback from your own site.